Savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltmaya çalışan Bangladeş, insansız hava araçlarını yerli üretim altyapısının geliştirilmesinde öncelikli alanlardan biri olarak konumlandırıyor. Ülkenin Türkiye ve Çin ile yürüttüğü iki ayrı proje, yalnızca İHA tedarikini değil, üretim kabiliyeti ve teknoloji transferini de kapsıyor.
TÜRKİYE İLE İHA ÜRETİM TESİSİ PLANI
Bangladeş Hava Kuvvetleri, ülkenin kuzeyindeki Bogura kentinde kurulması planlanan yeni hava üssünün yanında İHA üretim tesisi kurulması için Türk bir kuruluşla ortaklık yaptı.
Geçen ay duyurulan projeye ilişkin ortak şirketin adı, yatırım tutarı, ortaklık yapısı, üretim kapasitesi, takvim ve üretilecek İHA türleri henüz açıklanmadı.
ÇİN İLE DE ÜRETİM ANLAŞMASI
Bangladeş, Türkiye’nin yanı sıra Çin ile de İHA üretimi konusunda iş birliği yürütüyor. Bangladeş Hava Kuvvetleri, ocak ayında Çin devlet şirketi CETC International ile Bogura’da İHA üretim ve montaj tesisi kurulması için anlaşma imzaladı.
Projenin ilk aşamasında orta irtifa uzun havada kalış sınıfındaki ve dikey kalkış-iniş yapabilen insansız hava araçlarının üretim ve montaj kapasitesinin oluşturulması planlanıyor.
HEDEF TEKNOLOJİ TRANSFERİ
Bangladeş’in projelerdeki hedefi yalnızca İHA üretmekle sınırlı değil. Ülke, teknoloji transferi ve teknik iş birliği yoluyla uzun vadede kendi İHA sistemlerini geliştirebilecek ve üretebilecek kapasiteye ulaşmayı amaçlıyor.
Bu kapsamda projelerin savunma sanayisindeki teknik becerilerin geliştirilmesi ve yerel üretim kapasitesinin artırılması açısından da önem taşıdığı değerlendiriliyor.
SAVUNMA YATIRIMINDA YENİ DÖNEM
Türkiye ve Çin ile yürütülen projeler, Bangladeş’in savunma politikasında doğrudan ekipman satın almanın ötesine geçerek yerli sanayi altyapısı oluşturma arayışını gösteriyor.
Projeler, Başbakan Tarique Rahman’ın temmuz ayında açıkladığı 860 milyar taka, yaklaşık 6,9 milyar dolarlık askerî modernizasyon programının da parçası. Program kapsamında savunma sanayisi bölgelerinin oluşturulması, teknoloji transferinin artırılması ve ordu, üniversiteler ile özel sektör arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi planlanıyor.
Bangladeş, İHA’ların yanı sıra sensörler, elektronik sistemler ve diğer gelişmiş savunma ekipmanlarının da ülke içinde üretilmesini hedefliyor.
TÜRKİYE’NİN İHA KAPASİTESİ ÖNE ÇIKIYOR
Çin uzun süredir Bangladeş’in en büyük silah tedarikçisi konumunda bulunurken, Türkiye de özellikle İHA alanındaki kapasitesi nedeniyle Dakka açısından önemli bir ortak haline geliyor.
İnsansız sistemlerin farklı çatışma alanlarında daha yoğun kullanılması da Bangladeş’in bu teknolojiye yönelik ilgisini artıran unsurlar arasında yer alıyor. Drone üretiminin savaş uçakları gibi yüksek maliyetli platformlara kıyasla daha düşük yatırım gerektirmesi, bu alanı yerli savunma sanayisi için daha erişilebilir hale getiriyor.
ÜRETİMİN ÖTESİNDE İHRACAT HEDEFİ
Bangladeş’in geliştirmeyi hedeflediği insansız sistemlerin askerî kullanımın yanı sıra sınır güvenliği, deniz gözetimi, afet müdahalesi ve arama-kurtarma faaliyetlerinde de kullanılması planlanıyor.
Ancak projelerin ülkeye sağlayacağı uzun vadeli teknolojik ve ekonomik kazanım, gerçekleştirilecek teknoloji transferinin kapsamına bağlı olacak. Üretimin yalnızca ithal parçaların montajıyla sınırlı kalması halinde yerli sanayiye katkı sınırlı olabilir.
Buna karşılık Bangladeş’in kendi ihtiyaçlarının ötesinde üretim kapasitesine ulaşması, kurulacak İHA ekosisteminin sürdürülebilirliği açısından ihracat pazarlarının da gündeme gelmesini sağlayabilir.
