İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı eylül ayında güncellenerek açıklanması beklenen Orta Vadeli Program (OVP) öncesinde iş dünyasının beklentilerini açıkladı. Sıkı para politikasının üretim ve finansman koşulları üzerindeki etkilerine dikkat çeken Avdagiç, dezenflasyon sürecini bozmadan üretim kapasitesini koruyacak yeni mekanizmaların devreye alınmasını istedi.
Yeni OVP’de para politikasının yanında “hedefli bir üretim koruma politikası” oluşturulmasını öneren Avdagiç, bunun genel bir kredi genişlemesi anlamına gelmemesi gerektiğini vurguladı.
Avdagiç, “Buradaki amaç genel bir kredi genişlemesi veya yeniden enflasyon oluşturacak bir talep teşviki değildir. Hedef üretim kapasitesini, ihracatı ve yatırımı koruyacak seçici finansman mekanizmaları oluşturmaktır” dedi.
İHRACATÇIYA UZUN VADELİ FİNANSMAN
Avdagiç’in OVP için sıraladığı beş önerinin ilk sırasında üretici ve ihracatçıların finansmana erişimi yer aldı. Eximbank ve benzeri mekanizmaların kapsamının genişletilmesi gerektiğini belirten Avdagiç, yalnızca mevcut ihracatçıların değil, ihracat potansiyeli bulunan üreticilerin de desteklenmesini istedi.
Avdagiç, işletme sermayesi ve yatırım kredilerinde firmaların üretim ve ihracat performansının temel alınması gerektiğini ifade etti.
İkinci başlıkta ise yatırım kredileri ile işletme sermayesi kredilerinin birbirinden ayrılmasını önerdi. Genel kredi büyümesi sınırlanırken teknoloji yatırımı yapan, ihracat kapasitesi oluşturan ve ithal girdiyi azaltan şirketlere daha uzun vadeli ve düşük maliyetli finansman sağlanması gerektiğini kaydetti.
KUR VE ENFLASYON MAKASINA KARŞI DESTEK ÖNERİSİ
Üçüncü başlığı ihracatçının kur ve maliyet dengesi oluşturdu. Avdagiç, kurdaki gelişmeler ile üretim maliyetlerindeki artış arasındaki farkın ihracatçı üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekti.
Döviz dönüşüm desteğinin güçlendirilmesini isteyen Avdagiç, “Enflasyon ile kur arasındaki farkın ihracatçı üzerindeki maliyet baskısını sürekli artıran bir yapının önüne geçilmelidir” ifadelerini kullandı.
İSTİHDAM SAĞLAYAN FİRMALARA SEÇİCİ DÜZENLEME
Avdagiç’in dördüncü önerisi vergi ve sosyal güvenlik yüklerine yönelik oldu. Üretim yapan ve istihdam sağlayan şirketlere seçici düzenlemeler uygulanabileceğini belirten Avdagiç, özellikle yüksek istihdam sağlayan ve ihracat yapan sektörlerde artan maliyetlerin istihdam kaybına dönüşmesini önleyecek mekanizmalar geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Beşinci başlıkta ise ithalat politikasının sanayi politikasıyla birlikte ele alınmasını önerdi. Türkiye’de üretilmeyen kritik girdilerde maliyetleri azaltacak bir gümrük rejimi uygulanmasını isteyen Avdagiç, yerli üretim kapasitesinin bulunduğu alanlarda ise haksız rekabetin önüne geçilmesi gerektiğini kaydetti.
“SORUN DEZENFLASYON DEĞİL ÜRETİME MALİYETİ”
Türkiye’deki sıkı para politikasının enflasyonun düşürülmesi açısından önemli bir dengeleme sağladığını belirten Avdagiç, finansman koşullarının reel sektör üzerindeki etkilerinin giderek daha görünür hale geldiğini söyledi.
Avdagiç, “Yüksek faiz, işletme sermayesi maliyetlerini artırırken özellikle KOBİ’lerin finansmana erişimindeki sıkıntılar devam ediyor. Geldiğimiz noktada temel sorun, dezenflasyonun kendisi değil, dezenflasyonun üretim kapasitesi üzerindeki maliyetinin giderek artmasıdır” dedi.
EMEK YOĞUN SEKTÖRLER İÇİN UYARI
Tekstil, hazır giyim, mobilya, metal ve makine gibi sektörlere ayrıca dikkat çeken Avdagiç, yüksek finansman maliyetlerinin firmaların fiyat rekabetini zorlaştırdığını söyledi.
Avdagiç, “Bu sektörlerde kapasite kaybı yaşanmasına hem bugünümüz hem de yarınımız için izin vermemeliyiz” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin kısa vadede dezenflasyon sürecini korurken orta ve uzun vadede üretim ve ihracat kapasitesini kaybetmemesi gerektiğini vurgulayan Avdagiç, “Türkiye’nin yeni ekonomik politikası, enflasyonu düşürmek ile üretimi korumak arasında bir tercih yapmak arasında sıkışamaz. İkisini aynı anda gerçekleştirecek seçici, hedefli ve etkili araçlar üretmek zorundayız” değerlendirmesinde bulundu.
