Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamu harcamalarının denetiminde yapay zeka ve ileri analitik teknolojilerinden yararlanmaya başladı. Kamuda mali disiplini güçlendirmek, kaynak kullanımında verimliliği artırmak ve riskleri önceden belirlemek amacıyla geliştirilen sistem sayesinde bugüne kadar 2 milyar liranın üzerinde verimsizlik riski taşıyan kamu harcaması tespit edildi.
Bakanlığın yaklaşık 16 yıl önce başlattığı kamuda dijital dönüşüm çalışmaları kapsamında geliştirilen Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi (BKMYBS), yapay zeka destekli karar mekanizmalarının eklenmesiyle yeni bir aşamaya taşındı.
Tamamen yerli imkanlarla geliştirilen sistemde bütçe, muhasebe, ödeme, raporlama ve mali karar destek süreçleri tek bir dijital ekosistem altında toplandı.
150 MİLYON MUHASEBE KAYDI İŞLENİYOR
Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen Yapay Zeka Destekli Muhasebe ve İleri Analitik Projesi ile kamu maliyesindeki yüksek hacimli veriler analiz edilerek riskli işlemlerin daha erken aşamada belirlenmesi amaçlanıyor.
Sistem, 497 kamu idaresi, 95 bin harcama birimi, 4 bin muhasebe birimi ve yaklaşık 400 bin kullanıcıya hizmet veriyor.
BKMYBS üzerinden her yıl yaklaşık 150 milyon muhasebe kaydı işlenirken, 3 milyon maaş ve ücret hesaplaması gerçekleştiriliyor. Bunun yanında 18 milyon ödeme emri belgesi, 5,5 milyon elektronik imzalı belge ve 10 milyon e-fatura sistem üzerinden güvenli şekilde işleniyor.
Yapay zeka ve ileri analitik uygulamaları, bu yüksek hacimli verileri risk odaklı biçimde inceleyerek verimsiz veya hatalı olabilecek kamu harcamalarının belirlenmesine imkan sağlıyor.
2 MİLYAR LİRANIN ÜZERİNDE HARCAMA MERCEK ALTINDA
Projenin devreye alınmasından bu yana toplam büyüklüğü 2 milyar lirayı aşan verimsizlik riski taşıyan kamu harcaması tespit edildi.
Yeni sistemle mali işlemlerde yalnızca sonradan yapılan kontroller yerine, risklerin önceden belirlenmesine dayanan önleyici bir kontrol mekanizması oluşturuldu. Böylece kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanılmasına yönelik denetim kapasitesi güçlendirildi.
Yapay zeka destekli analizler aynı zamanda karar vericilere mali işlemlere ilişkin öngörüler sunarak veriye dayalı karar alma süreçlerinin yaygınlaştırılmasına katkı sağlıyor.
200 MİLYON SAYFA KAĞITTAN TASARRUF
Kamudaki mali işlemlerin dijitalleşmesi çevresel kazanımları da beraberinde getirdi. BKMYBS üzerinden 2025-2026 döneminde yürütülen işlemler sayesinde yaklaşık 200 milyon sayfalık kağıt kullanımından tasarruf edildi.
Dijitalleşmenin aynı dönemde yaklaşık 5 bin ton karbon salımının önlenmesine katkı sağladığı hesaplandı.
Muhasebat Genel Müdürlüğünün geliştirdiği Yapay Zeka Destekli Muhasebe ve İleri Analitik Projesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen 11. Verimlilik Proje Ödülleri’nde de yapay zeka kategorisinde birincilik ödülüne layık görüldü.
ŞİMŞEK “YAPAY ZEKAYI DAHA DA YAYGINLAŞTIRACAĞIZ”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeni altyapının mali disiplin ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması açısından önemli bir araç haline geldiğini belirtti.
Şimşek, “Mali disiplini güçlendirmek, kamu kaynaklarını etkin ve verimli kullanmak, veriye dayalı karar alma kapasitesini artırmak amacıyla kamu harcamalarını analiz eden, riskleri önceden tespit eden ve karar alma süreçlerini destekleyen yeni nesil bir mali yönetim altyapısını hayata geçirdik” dedi.
Sistemin yüksek işlem kapasitesi ve yapay zeka destekli analitik altyapısıyla uluslararası kuruluşlar ve farklı ülkeler tarafından da takip edildiğini ifade eden Şimşek, çalışmaların genişletileceğini söyledi.
Şimşek, “Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi çatısı altında yapay zekayı ve ileri analitik teknolojileri daha da yaygınlaştıracağız. Hedefimiz, şeffaflığı, hesap verebilirliği, verimliliği ve sürdürülebilirliği esas alan güçlü kamu mali yönetim sistemini daha ileri taşımaktır” ifadelerini kullandı.
