Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamu kaynaklarının daha etkin kullanılmasını sağlamak ve mali riskleri işlem gerçekleşmeden önce belirlemek amacıyla yapay zeka destekli yeni nesil mali yönetim altyapısını devreye aldı.
Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi (BKMYBS), bütçeden muhasebeye, ödemelerden raporlamaya kadar kamu mali yönetiminin farklı aşamalarını tek bir dijital yapı altında birleştiriyor.
Sisteme entegre edilen yapay zeka destekli muhasebe ve ileri analitik uygulamaları sayesinde kamu harcamaları risk odaklı şekilde inceleniyor. Yapılan analizlerde bugüne kadar 2 milyar liranın üzerinde verimsizlik riski taşıyan kamu harcaması tespit edildi. Bu yöntemle yalnızca gerçekleşmiş hataların ortaya çıkarılması değil, potansiyel risklerin önceden belirlenerek kamu kaynaklarının daha kontrollü kullanılması hedefleniyor.
YÜZ BİNLERCE KULLANICI, MİLYONLARCA İŞLEM ANALİZ EDİLİYOR
Tamamen yerli imkanlarla geliştirilen BKMYBS, kamu mali yönetiminde yaklaşık 16 yıl önce başlayan dijital dönüşüm sürecinin yeni aşaması olarak konumlandırılıyor.
Sistem bugün 497 kamu idaresi, 95 bin harcama birimi, 4 bin muhasebe birimi ve yaklaşık 400 bin kullanıcıya hizmet veriyor.
Platform üzerinden her yıl yaklaşık 150 milyon muhasebe kaydı işleniyor. Bunun yanı sıra 3 milyon maaş ve ücret hesaplaması, 18 milyon ödeme emri belgesi, 5,5 milyon elektronik imzalı belge ve 10 milyon e-fatura güvenli şekilde sisteme işleniyor.
Bu büyüklükteki veri akışının yapay zeka ve ileri analitik yöntemlerle değerlendirilmesi, kamu mali yönetiminde risklerin daha hızlı tespit edilmesine imkan sağlıyor.
HEDEF KAYNAKLARI DAHA VERİMLİ KULLANMAK
Sistemin temel amaçlarından biri, kamu harcamalarında verimlilik ve tasarrufu artırmak.
Yapay zeka destekli analizler sayesinde olağan dışı işlemler, olası hatalar ve verimsizlik riski taşıyan harcamalar belirlenerek karar vericilere uyarı ve öngörü sağlanıyor.
Böylece mali kontrol mekanizmasının yalnızca harcama sonrasında yapılan denetimlerle sınırlı kalmaması, risklerin işlem gerçekleşmeden önce değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Dijital dönüşümün çevresel etkileri de dikkat çekiyor. BKMYBS üzerinden 2025-2026 döneminde yürütülen mali işlemler sayesinde yaklaşık 200 milyon sayfa kağıt kullanımının önüne geçildi. Bu uygulamanın yaklaşık 5 bin ton karbon salımının engellenmesine katkı sağladığı belirtildi. Dijitalleşme, aynı zamanda kamu mali işlemlerinin izlenebilirliğini artırarak şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından da önemli bir altyapı oluşturuyor.
Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen “Yapay Zeka Destekli Muhasebe ve İleri Analitik Projesi”, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen 11. Verimlilik Proje Ödülleri’nde yapay zeka kategorisinde birincilik ödülüne layık görüldü. Proje, kamu mali yönetiminde yapay zeka kullanımının yaygınlaştırılması açısından örnek uygulamalardan biri olarak öne çıkıyor.
ŞİMŞEK: YAPAY ZEKA KULLANIMINI DAHA DA YAYGINLAŞTIRACAĞIZ
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeni sistemle kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını, mali risklerin önceden belirlenmesini ve veriye dayalı karar alma kapasitesinin artırılmasını hedeflediklerini belirtti.
Şimşek, BKMYBS’nin yüksek işlem kapasitesi ve yapay zeka destekli analitik altyapısıyla uluslararası kuruluşlar ve farklı ülkeler tarafından da yakından takip edildiğini ifade etti.
Bakan Şimşek, önümüzdeki dönemde yapay zeka ve ileri analitik teknolojilerin kamu mali yönetimindeki kullanım alanlarının genişletileceğini belirterek, şeffaflık, hesap verebilirlik, verimlilik ve sürdürülebilirlik odaklı mali yönetim anlayışının daha ileri taşınacağını kaydetti.
