Sabancı Üniversitesi, Yükseköğretim Kurulu tarafından başlatılan Bilim Kafe etkinlikleri kapsamında Sabancı Üniversitesi Lise Yaz Okulu öğrencilerini ağırladı. Üniversitenin Tuzla kampüsünde düzenlenen etkinlikte nanoteknolojinin sürdürülebilir kalkınmayla ilişkisi ele alındı.
Sabancı Üniversitesi Malzeme Bilimi ve NanoMühendislik Programı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Menceloğlu, “Geleceğin Meslekleri Ekseninde Yeni İş Alanları: Sürdürülebilirlik ve Nanoteknoloji” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi.
KAYNAKLAR ARTMIYOR, TALEP BÜYÜYOR
Dünya nüfusunun her 10-15 yılda yaklaşık 1 milyar arttığına dikkat çeken Prof. Dr. Menceloğlu, buna karşın su, enerji ve tarım alanlarının aynı hızla büyümediğini söyledi.
Geleceğin ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için çevresel, ekonomik ve sosyal dengenin birlikte gözetilmesi gerektiğini belirten Menceloğlu, şunları söyledi:
“Her 10-15 yılda bir dünya nüfusu 1 milyar artıyor. Ancak nüfus artarken su, enerji ve tarım alanları aynı oranda artmıyor. Nüfus artışı ve iklim değişikliği, su, gıda ve enerji gibi kaynaklara olan talebi her geçen gün artırıyor. Bu ihtiyaçları çevreyi koruyarak karşılayabilecek teknolojiler geliştirmeliyiz.”
DÖNGÜSEL EKONOMİDE ÜÇ TEMEL İLKE
Döngüsel ekonominin sürdürülebilir hedeflere ulaşılmasında somut ve işlevsel bir araç olduğunu ifade eden Menceloğlu, modelin üç temel ilkeye dayandığını belirtti.
Menceloğlu, “Birinci ilke atık ve kirliliği ortadan kaldırmak. Atıklar, sistemin sonundaki bir hata değil, daha tasarım aşamasında engellenmesi gereken bir unsur. İkinci ilke ürün ve malzemeleri döndürmek. Malzemeler tamir, yeniden kullanım, yenileme ve geri dönüşüm yoluyla en yüksek değerde tutulmalı. Üçüncü ilke ise doğayı yenilemek. Sadece daha az zarar vermek değil, doğal sistemleri destekleyen ve biyoçeşitliliği artıran uygulamalar geliştirmek gerekiyor” dedi.
NANOTEKNOLOJİ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞE ALAN AÇIYOR
Nanoteknolojinin daha az malzemeyle daha yüksek performans elde edilmesine imkân tanıdığını vurgulayan Menceloğlu, bu teknolojinin uygun maliyetli ve verimli çözümler geliştirilmesinde önemli rol üstlendiğini söyledi.
Menceloğlu, “Tarımda bitki koruma, gübreleme, toprak iyileştirme ve su arıtma uygulamalarından gıda ambalajlarına, temiz suya, yenilenebilir enerjiye ve atıkların ileri dönüşümüne kadar birçok alanda nanoteknoloji önemli fırsatlar sunuyor. Özellikle sürdürülebilir tarım ve gıdada nanoteknolojinin hangi alanlara uyarlanabileceğine odaklanıyoruz” diye konuştu.
Nano ölçekte geliştirilen çözümlerin toplumun ihtiyaçlarına cevap verecek uygulamalara dönüştürülmesi için araştırmalar yürütüldüğünü belirten Menceloğlu, “Nanoteknolojiyle birçok alanda sürdürülebilir çözümler geliştirmek mümkün” ifadelerini kullandı.
TEK BİR DİSİPLİN ARTIK YETERLİ DEĞİL
Küresel sorunların yalnızca tek bir bilim alanının katkısıyla çözülemeyeceğini belirten Prof. Dr. Menceloğlu, disiplinler arası yaklaşımın önemine dikkat çekti.
Menceloğlu, “21. yüzyılda problemler değişti. Artık enerji, çöp, su, gıda güvenliği ve iklim değişikliği gibi sorunlarla karşı karşıyayız. Bu problemleri tek bir disiplinle çözmek mümkün değil. Bu nedenle nano, biyoloji ve bilgi sistemlerini bir araya getiren araştırmalara ihtiyaç duyuyoruz” dedi.
Sabancı Üniversitesi’nin araştırmayı merkeze alan eğitim yaklaşımına da değinen Menceloğlu, mühendislik eğitiminin fizik, kimya, matematik ve biyoloji gibi temel bilimlerle birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.
GENÇLER BİLİMSEL DÜŞÜNCEYLE BULUŞUYOR
YÖK bünyesinde kurulan Bilim İletişimi Ofisi’nin girişimleri arasında yer alan Bilim Kafe etkinlikleri, üniversite ve lise öğrencilerinin bilimsel merak, eleştirel düşünme ve keşif isteğini geliştirmeyi hedefliyor.
Katılımcıların uzmanlara doğrudan soru yöneltebildiği etkinliklerle bilime duyulan güvenin artırılması ve bilimsel düşüncenin daha geniş kesimlere ulaştırılması amaçlanıyor.
