Doğu Akdeniz enerji denklemini kökten değiştirecek stratejik bir hamleye imza atıldı. Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) arasında 10 Temmuz’da imzalanan “KKTC’ye Doğal Gas Tedarikine Dair Mutabakat Zaptı” kapsamında, deniz altından geçecek çift yönlü bir doğal gaz boru hattı sistemi için teknik ve saha çalışmaları resmen başladı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından paylaşılan teknik detaylara göre, toplam 101 kilometre uzunluğa sahip olacak hattın 97 kilometresi deniz altından, 4 kilometresi ise karadan geçecek. Anamur ile Teknecik liman bölgelerini birbirine bağlayacak olan devasa altyapı projesi, 2 adet 22 inçlik boru hattından oluşacak şekilde tasarlandı.
ADANIN İHTİYACININ ÇOK ÖTESİNDE BİR KAPASİTE
Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsü Kıdemli Misafir Araştırma Görevlisi Julian Bowden, projenin teknik yapısının arka planındaki stratejik hedefe dikkat çekiyor. Çift boru hattı mimarisinin ve 22 inçlik genişliğin KKTC’nin yerel tüketim kapasitesinin katbekat üzerinde olduğunu vurgulayan Bowden, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Hattın taşıma kapasitesi ve çift yönlü (reversible) mimarisi, burada asıl amacın sadece KKTC’ye gaz göndermek olmadığını açıkça gösteriyor. Proje, adanın çevresinde üretilecek olası doğal gazın Türkiye’ye, oradan da küresel piyasalara ihraç edilmesini sağlayacak şekilde dizayn ediliyor. Bu yönüyle altyapı, Doğu Akdeniz’deki tüm gaz arama ve üretim projeleri için dönüştürücü nitelikte bir ticari koridor olma potansiyeli taşıyor.”
MISIR VE İSRAİL ARASINDAKİ BAĞIMLILIK KISKACI KIRILABİLİR
Doğu Akdeniz gaz piyasası, uzun süredir İsrail’in üretim fazlası ile Mısır’ın derinleşen enerji açığı arasındaki karşılıklı bağımlılık üzerine kurulu. Ancak Mısır’ın iç talebi karşılayamadığı için artık sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihraç edememesi ve ithalatçı konumuna gerilemesi, İsrail ve Güney Kıbrıs gazı için alternatif çıkış yollarını zorunlu kılıyor.
Türkiye-KKTC hattının devreye girmesi, bölge ülkelerine Mısır dışındaki en güvenli, coğrafi ve ekonomik açıdan en uygun ihracat kapısını aralayacak. Uzmanlar, bu alternatif rotanın Doğu Akdeniz’de yeni arama ve sondaj fırtınalarını tetikleyeceğini öngörüyor.
EN ADİL VE COĞRAFİ OLARAK EN UYGUN SEÇENEK
Akdeniz Enerji ve İklim Örgütü Petrol ve Gaz Direktörü Sohbet Karbuz ise Türkiye güzergahının ticari üstünlüklerine vurgu yapıyor. Doğu Akdeniz kaynaklarının Avrupa’ya ulaştırılması noktasında KKTC-Türkiye hattının coğrafi açıdan en rasyonel seçenek olduğunu belirten Karbuz, şu analizi paylaştı:
Çoklu Kaynak Entegrasyonu: İlerleyen süreçte sadece Kıbrıs değil, Lübnan ve İsrail açıklarında yapılacak yeni keşifler de teorik olarak bu hat üzerinden Avrupa’ya taşınabilir.
Avrupa’nın LNG Bağımlılığı Azalacak: Boru hattı gazı, Avrupa’nın yüksek maliyetli spot LNG piyasalarına olan bağımlılığını azaltacak stratejik bir kalkan görevi üstlenecek.
Siyasi Uzlaşı İhtiyacı: Bölgesel iş birliğinin önündeki en büyük bariyer siyasi faktörler olmaya devam ediyor. Kıbrıs meselesinde ortak bir uzlaşı zemini ve işletim mekanizması kurulması, Doğu Akdeniz’in küresel bir enerji merkezine dönüşmesini hızlandıracaktır.
Tüm planlama, inşaat ve ticari müzakerelerin zaman alacağı projenin 2030 yılına kadar operasyonel hale gelmesi bekleniyor. Proje tamamlandığında, Türkiye’nin bölgesel bir doğal gaz ticaret merkezi (gas hub) olma vizyonuna en güçlü jeopolitik tuğlalardan biri eklenmiş olacak.
#dogalgaz #enerjikoridoru #doguakdeniz #turkiyekktc #isdunyasi
