Emtia piyasasında baz metaller, yılın ilk yarısında teknoloji sektörünün yapay zeka yatırımları ve Orta Doğu’da yaşanan jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yükseldi. Yapay zeka veri merkezlerinden gelen güçlü talep bakır fiyatlarını rekor seviyeye taşırken, arz endişeleri alüminyum fiyatlarının son 4 yılın en yüksek seviyesine çıkmasında etkili oldu.
BAKIR FİYATLARINDA REKOR
Bakırın libresi, yapay zeka veri merkezlerinden gelen yoğun talep, elektrikli araç ve yenilenebilir enerji yatırımlarındaki artış ile küresel arz sıkıntılarının etkisiyle 2 Haziran’da 6,67 dolara ulaşarak rekor kırdı.
ABD/İsrail-İran Savaşı’nın başlamasının ardından fiyatlarda kısa süreli geri çekilme yaşansa da, bakır tedarikine ilişkin endişelerin sürmesi ve talebin güçlü kalması fiyatların yeniden yükselmesini sağladı. Petrol arzına yönelik risklerin yenilenebilir enerji yatırımlarını desteklemesi de bakıra olan talebi artırdı.
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler nedeniyle kükürt tedarikinde yaşanan aksaklıklar da bakır piyasasında arz endişelerini güçlendirdi. Özellikle Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki üretimde kullanılan sülfürik asit için gerekli kükürt tedarikindeki sıkıntılar, küresel bakır arzına ilişkin kaygıları artırdı.
Dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili’de üretimin gerilemesi, Çin’in güçlü bakır ithalatı ve ABD merkezli Freeport’un Endonezya’daki Grasberg madeninde yaşanan üretim sorunları da fiyatları destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.
Bakırın libresi ocakta yüzde 5, şubatta yüzde 1,2 yükselirken, martta yüzde 6 geriledi. Nisan ayında yüzde 6, mayısta ise yüzde 6,8 değer kazanan bakır, 2 Haziran’da 6,67 dolarla rekor seviyeyi gördü. Haziran ayını yüzde 2,8 düşüşle tamamlamasına rağmen yılın ilk yarısında yüzde 9,8 artışla 6,09 dolardan kapandı.
ALÜMİNYUMDA ARZ ENDİŞESİ ÖNE ÇIKTI
Alüminyum fiyatları da yılın ilk yarısında jeopolitik risklerin etkisiyle yükseldi. ABD/İsrail-İran Savaşı’nın ardından Hürmüz Boğazı’na ilişkin endişeler, Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin yıllık yaklaşık 6,2 milyon tonluk alüminyum üretimi ve ihracatını risk altına taşıdı.
Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Emirates Global Aluminium’un Et-Tavila tesisinin İran’ın saldırılarında zarar görmesi de arz endişelerini artırdı. Savaş öncesinde de sıkı seyreden küresel alüminyum arzı, çatışmaların etkisiyle daha da baskı altında kaldı.
Enerji maliyetlerindeki yükseliş ve Çin’in alüminyum üretimine uyguladığı kapasite sınırı da fiyatları yukarı taşıyan diğer faktörler oldu.
Londra Metal Borsası’nda işlem gören alüminyumun ton fiyatı 2 Haziran’da 3 bin 787 dolara çıkarak son 4 yılın en yüksek seviyesini gördü. Jeopolitik gerilimlerin azalmasının ardından haziran ayında yüzde 15,8 gerileyen alüminyum, buna rağmen yılın ilk yarısını yüzde 3 artışla tamamladı.
“BAKIRDAKİ YÜKSELİŞİN SEBEBİ YAPAY ZEKA YATIRIMLARINDAKİ PATLAMA”
Finansal hizmetler şirketi Capital.com Kıdemli Finansal Piyasalar Analisti Kyle Rodda, “Bakırdaki yükselişin sebebi yapay zeka yatırımlarındaki patlama.” dedi.
Rodda, bu durumun çoğunlukla veri merkezlerinin inşasından kaynaklandığını ve piyasada ciddi bir sıkışıklığa yol açtığını belirtti. ABD’nin ticaret politikasının yılın farklı dönemlerinde bakır fiyatlarını etkilediğini ifade eden Rodda, 2026’nın başlarında doların değer kaybetmesinin de piyasayı desteklediğini söyledi.
Rodda, “Ancak günün sonunda mesele, yapay zeka ve arz dengesinde bitiyor. Bu durum da bize fiyatların güçlü bir şekilde desteklenmeye devam edebileceğini düşündürüyor.” değerlendirmesinde bulundu.
