Yapay zeka teknolojileri ürüne dönüşecek, ekosistem güçlenecek

TÜBİTAK, Türkiye’nin yapay zeka alanındaki kapasitesini artırmak ve geliştirilen teknolojilerin ticarileşmesini hızlandırmak amacıyla 2026 yılı Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı için başvuruları almaya başladı.

İlk kez 2022 yılında hayata geçirilen program kapsamında, Türkiye’de yerleşik şirketlerin geliştirdiği yapay zeka teknolojilerinin, sanayinin ihtiyaçları doğrultusunda ürüne veya uygulanabilir çözümlere dönüştürülmesi amaçlanıyor. Programda, ihtiyaç sahibi şirketlerin teknoloji sağlayıcı firmalar, üniversiteler, kamu araştırma merkezleri ve TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü’nün (YZE) yer aldığı konsorsiyumlarla desteklenmesi öngörülüyor.

EKOSİSTEME BİLGİ AKTARIMI SAĞLANACAK

Program kapsamında YZE, geliştirilen çözümlerin entegrasyonundan ve elde edilen bilgi birikiminin ekosisteme aktarılmasından sorumlu olacak. Enstitü bünyesindeki iş analiz birimleri ve transfer laboratuvarları, projelerden elde edilen deneyimlerin farklı sektörlere yaygınlaştırılmasını sağlayacak.

Transfer laboratuvarları ayrıca genelleştirilmiş çözümler kataloğu, anonimleştirilmiş kullanım senaryoları veri tabanı, yeniden kullanılabilir yazılım kütüphaneleri ve iletişim platformları gibi araçlar geliştirerek Türkiye’nin yapay zeka ekosisteminin kullanımına sunacak.

SANAYİDEN EĞİTİME GENİŞ DESTEK

Programın, Türkiye Yapay Zeka Ekosistemi’ni harekete geçiren bir katalizör görevi üstlenmesi bekleniyor. Bu kapsamda sanayinin ihtiyaç duyduğu yapay zeka çözümlerinin geliştirilmesi, üniversitelerde ve kamu araştırma merkezlerinde oluşan bilgi birikiminin özel sektöre aktarılması ve benzer ihtiyaçlara sahip şirketlerde farkındalık oluşturulması hedefleniyor.

Ayrıca yapay zeka alanında faaliyet gösteren KOBİ’lerin ve girişimlerin desteklenmesi, kurumlar arası iş birliğinin artırılması, teknoloji sağlayıcı şirketler aracılığıyla bilgi transferinin sürdürülebilir hale getirilmesi ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi de programın öncelikleri arasında yer alıyor.

ÖNCELİKLİ ALANLAR BELİRLENDİ

Çağrı kapsamında akıllı üretim sistemleri, gıda, tarım ve hayvancılık, finans teknolojileri, e-ticaret, iklim değişikliğiyle mücadele ve eğitim alanlarında geliştirilecek yapay zeka projeleri desteklenecek.

Projelerle sanayide verimlilik ve kalite artışı sağlanması, maliyetlerin optimize edilmesi, üretim planlamasının iyileştirilmesi, gıda arz güvenliğinin desteklenmesi ve finans ile e-ticaret sektörlerinde gerçek saha problemlerine çözüm üretilmesi amaçlanıyor.

Bunun yanı sıra enerji verimliliğini artıran, karbon ve su ayak izini azaltan yapay zeka uygulamaları ile eğitimde kişiselleştirilmiş öğrenme ve veri temelli planlama sağlayan teknolojilerin geliştirilmesi de desteklenecek.

PROJE BAŞINA 10 MİLYON LİRAYA KADAR DESTEK

Program kapsamında başvuracak projelerin bütçesi, genel giderler ve teşvik ödemeleri hariç olmak üzere en fazla 10 milyon lira olacak. Proje süreleri ise 24 ayı aşamayacak.

Teknoloji sağlayıcı şirketlerin personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, yazılım, ekipman ve malzeme giderleri destek kapsamına alınırken, üniversiteler ve araştırma merkezleri için de personel, bursiyer, danışmanlık ve yayın giderleri dahil çeşitli kalemlerde destek sağlanacak.

Kamu kurumları, vakıf üniversiteleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu araştırma merkezleri için destek oranı yüzde 100 olarak uygulanacak. Ancak bu kuruluşların proje bütçesindeki payı toplam bütçenin yüzde 25’ini aşamayacak.

Kuruluş bazlı ön kayıt başvuruları için son tarih 14 Eylül 2026, çağrının kapanış tarihi ise 18 Eylül 2026 olarak açıklandı.