Anadolu Ajansının (AA) büyük ilgi gören “Zekâ Yapay Yarış Gerçek” başlıklı dosya haber serisinin son bölümünde; Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan ve Katar’ın küresel yapay zekâ yarışındaki stratejik rolleri ve devasa yatırımları mercek altına alındı.
Middle East Institute’un güncel analizine göre; Suudi Arabistan, BAE ve Katar üçlüsü toplamda 8-10 gigavat düzeyinde yapay zekâ bağlantılı işlem kapasitesi planlıyor. Uzmanlar, Körfez’in bu küresel yarışa bir “Yazılım/Model Üreticisi” olarak değil, doğrudan “Hesaplama Gücü ve Veri Merkezi Sağlayıcısı” olarak ağırlığını koyduğunu belirtiyor.
ORTA DOĞU’DA ALTYAPI HARCAMALARINDA YÜZDE 500’LÜK PATLAMA
International Data Corporation (IDC) verileri, yapay zekanın küresel altyapı harcamalarının 2025 yılında 318 milyar dolara ulaştığını gösteriyor.
- Körfez Etkisi: Orta Doğu ve Afrika bölgesindeki yapay zekâ altyapı harcamaları, geçen yılın son çeyreğinde yıllık bazda yüzde 500’den fazla artarak 1,8 milyar dolara yükseldi. Bu rekor artışın arkasında Körfez’deki ulusal yapay zekâ yatırımları yer alıyor.
BAE: YARIŞIN 5 GİGAVATLIK “STARGATE” VİTRİNİ
Yapay zekâ yarışında Körfez’in vitrini konumunda olan BAE, küresel teknoloji devleriyle milyar dolarlık ortaklıklara imza atıyor:
- Stargate UAE Projesi: Ülkenin en büyük hamlesi olan 5 gigavat kapasiteli projede OpenAI, G42, Oracle, Nvidia, Cisco ve SoftBank yer alıyor. Abu Dabi’de kurulacak 1 gigavatlık işlem kümesinin ilk 200 megavatlık bölümünün bu yıl devreye alınması bekleniyor.
- Microsoft Yatırımı: Microsoft’un BAE’ye yönelik gelişmiş AI ve bulut veri merkezleri yatırımlarının 2029’a kadar 15,2 milyar dolara yükselmesi öngörülüyor.
- Eğitimde Yapay Zekâ Devrimi: BAE, yapay zekâ eğitimini tüm sınıf seviyeleri için 2025-2026 eğitim-öğretim yılından itibaren zorunlu hale getirdi.
SUUDİ ARABİSTAN’DAN “HUMAİN” HAMLESİ VE 18 BİN NVİDİA ÇİPİ
Riyad yönetimi, yapay zekayı petrol bağımlılığını azaltmayı hedefleyen Vision 2030 Programı’nın merkezine koydu:
- Değer Zincirinin Tamamı: Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu (PIF), Mayıs 2025’te Humain adlı yapay zekâ şirketini kurdu. Şirket; veri merkezlerinden bulut altyapısına, AI modellerinden uygulamalara kadar zincirin tamamında faaliyet gösteriyor.
- Nvidia ile Dev Ortaklık: Humain, gelecek 5 yılda 500 megavata kadar çıkabilecek yapay zekâ fabrikaları kuracak. Bu kapsamda ABD’li teknoloji devi Nvidia, Suudi Arabistan’a en gelişmiş yapay zekâ çiplerinden tam 18 bin adet gönderecek.
KATAR’DAN ÇEVRE DOSTU ŞEHİRLERE 20 MİLYAR DOLARLIK İTTİFAK
Katar, komşularına kıyasla daha niş ama oldukça stratejik adımlarla yarışa dahil oluyor:
- Akıllı ve Çevre Dostu Şehirler: Doha yönetimi, yapay zekayı akıllı şehirler ve kamu hizmetleri tasarlamak için kullanıyor. Teknoloji ve inovasyon programları için 9 milyar Katar riyali teşvik ayıran ülke, Scale AI ile kamu hizmetlerinde 50’den fazla AI uygulaması geliştirmek için el sıkıştı.
- 20 Milyar Dolarlık Ortaklık: Katar’ın ulusal yapay zekâ şirketi Qai, Brookfield ortaklığıyla hem Katar’da hem de uluslararası pazarlarda yapay zekâ altyapısı geliştirmek üzere 20 milyar dolarlık dev bir stratejik yatırım ortaklığı kurdu.
JEOPOLİTİK RİSKLER YATIRIMLARIN ÖNEMİNİ ARTIRIYOR
Uzmanlar; sermaye, enerji ve veri merkezi hamleleriyle “işlem gücü tedarikçisi” olan Körfez ülkelerinin stratejik öneminin jeopolitik risklerle daha da arttığına dikkat çekiyor. Özellikle ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilim ve savaş ortamında veri merkezlerinin doğrudan hedef haline gelmesi, Körfez’in korunaklı ve güçlü yapay zekâ altyapı yatırımlarının küresel teknoloji ekosistemi için ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
#ZekaYapayYarışGerçek #YapayZeka #KörfezÜlkeleri #VeriMerkezi #DataCenter #BAE
