Ramazan Bayramı’nın yarattığı dönemsel hareketlilikle mart ayını canlı kapatan hazır giyim ve ayakkabı sektörleri, nisan ayında sert bir daralma ile sarsıldı. BMD anketine göre, markaların %69’u nisan ayında bir önceki aya kıyasla daha az ürün satabildi. Her üç markadan ikisi (%63) ise ciro kaybı yaşadı. Tüketiciyi çekmek için raflara yansıtılan cazip indirim oranlarına rağmen, adet bazında düşüş hazır giyimde %68, ayakkabı kategorisinde ise %77 gibi tarihi seviyelere ulaştı.
İNDRİMLİ VE KÂRSIZ SATIŞLAR PERAKENDECİYİ SIKIŞTIRIYOR
Piyasadaki daralmayı aşmak için markaların yoğun bir iskonto yarışına girdiğini belirten BMD Başkanı Sinan Öncel, bu durumun sürdürülemez bir kârsızlık tuzağı yarattığına dikkat çekti. Giyim ve ayakkabı dünyasında toplam cironun %60 ila %70’inin indirimli satışlardan elde edildiğini vurgulayan Öncel, yıllık bazda bakıldığında da tablonun karamsar olduğunu ifade etti:
“Nisandan nisana, yani son bir yıllık değişime baktığımızda markalarımızın %64’ünün ciro artışı %30’un, yani resmi tüketici enflasyonunun (TÜFE) altında kaldı. Cirolar reel olarak gerilerken, kiralarda enflasyonla bağdaşmayan fahiş artışlar dayatılıyor. Cironun nefesi, kiranın hızına yetişemiyor.”
KİRA/CİRO ORANINDA TARİHİ BOZULMA
Mağaza ekonomisinin sürdürülebilirliği için en kritik göstergelerden biri olan “kira/ciro” rasyosu, son üç yılda perakendecinin aleyhine tamamen bozuldu. BMD verileri, tehlikenin boyutunu net bir şekilde ortaya koyuyor:
| Dönem / Yıl |
Kira/Ciro Oranı %15’in Altında Olan Markaların Oranı |
| 2024 |
%80 |
| 2025 |
%58 |
| 2026 (İlk 4 Ay) |
%44 |
Bu veriler, bugün BMD üyesi markaların %56’sının kazandığı her 100 liranın 15 lirasından fazlasını doğrudan mülk sahibine kiralamak zorunda kaldığını gösteriyor.
“YAPISAL SORUNA DÖNÜŞTÜ, DÜŞÜK PERFORMANSLI MAĞAZALAR KAPANACAK”
Kira maliyetlerinin operasyonel kârlılığı tamamen erittiğini ve bu durumun markalı perakendenin geleceğini tehdit eden yapısal bir krize dönüştüğünü söyleyen Sinan Öncel, mağaza ekonomisindeki tehlikeyi şu sözlerle özetledi:
“Mali marjları yok olan markalarımız, bu yükü taşıyamadıkları için düşük performans gösteren mağazalarını kapatma kararı alıyor. Birçoğu daha küçük metrekarelere geçiş planlarken, yeni şube ve istihdam yatırımlarını ise rafa kaldırmak zorunda kalıyor. Sektörün geleceği için bu kangren haline gelmiş kira sorununa daha fazla vakit kaybetmeden radikal bir neşter vurulması gerekiyor.”
Öncel ayrıca, BMD çatısı altındaki 514 markanın ortak konsensüsü ile 2026 yılı sonu TÜFE (enflasyon) tahmininin %30,47 olarak öngörüldüğünü sözlerine ekledi.
